« We hadden afhankelijkheid genormaliseerd. »
Ik ben een Belgische digitale ondernemer. Ik heb Singulr opgericht omdat één vraag me jarenlang heeft achtervolgd, en omdat één welbepaald moment me ervan overtuigde dat er gehandeld moest worden.
De vraag: waarom geven we de controle over onze data — de meest gevoelige, de meest strategische — zo gemakkelijk uit handen aan buitenlandse spelers, zonder ons zelfs maar af te vragen wat de gevolgen zijn?
Het moment: de bestelling, in 2018, van vierendertig F-35's voor ongeveer vier miljard euro. Een uitstekend toestel, gekozen door talrijke bondgenoten — daar gaat het niet om. Wat deze vliegtuigen ook meebrengen, is een gecentraliseerd logistiek en softwaresysteem (ALIS, intussen ODIN) waarlangs onderhoud, updates en missiegegevens lopen, en dat het gebruikende land niet volledig beheerst. Zonder proces of verdachtmaking: het is de logica van elke kritieke infrastructuur die aan een derde partij wordt toevertrouwd. Specialisten spreken van vendor lock-in. We hadden die afhankelijkheid — duurzaam en grotendeels onzichtbaar — overgenomen zonder ze echt te benoemen.
Wat me trof, was niet het vliegtuig. Het was dat niemand het als een probleem leek te zien. We hadden de afhankelijkheid genormaliseerd.
En die afhankelijkheid betreft niet alleen de legers. Ze betreft onze ziekenhuizen, waarvan de patiëntendossiers via Amerikaanse servers lopen die onder de CLOUD Act vallen. Onze gemeenten, waarvan de broncode gehost wordt op GitHub, eigendom van Microsoft. Onze bedrijven, waarvan de bedrijfstools hun data naar datacenters in Virginia of Oregon sturen. De CLOUD Act van 2018 stelt de Amerikaanse autoriteiten in staat toegang te krijgen tot die data, waar ze ook ter wereld opgeslagen zijn, zodra een Amerikaans bedrijf de beheerder ervan is. FISA 702 gaat nog verder en staat toezicht op buitenlandse communicatie toe zonder individueel bevel. Dit is geen complottheorie. Dit zijn geldende wetten, publiekelijk aangenomen, die onze Europese partners en wijzelf veel te lang genegeerd hebben.
Het antwoord is niet isolationisme. De Verenigde Staten blijven een bondgenoot, GitHub een uitstekend hulpmiddel, Amazon Web Services een opmerkelijke infrastructuur. Maar de totale afhankelijkheid van één enkel geopolitiek ecosysteem is een kwetsbaarheid die de geschiedenis ons heeft leren herkennen — te vaak achteraf.
Landen zijn begonnen te handelen. Frankrijk met code.gouv.fr. Nederland met code.overheid.nl, in soft launch (pilootfase) sinds 24 april 2026, dat de broncode van zijn overheidsdiensten host op een soevereine forge gebaseerd op Forgejo. Dit zijn zwakke signalen die een onderstroom aankondigen.
Ik heb Singulr opgericht zodat België niet afwezig is in deze beweging. Niet als een ideologische verklaring. Als een concrete, operationele federatie, vandaag al toegankelijk: Singulr VZW verenigt de Belgische en Europese soevereine actoren rond een Europees digitaal gemeengoed, door een beheerde Git-forge (Forgejo) onder Belgisch recht te exploiteren en het Europese soevereine ecosysteem voorbij de code in kaart te brengen: e-mail, analytics, videoconferenties, opslag, teamberichten, kantoorproductiviteit. Niemand wordt 100 % soeverein op één dag. Iedereen kan drie beslissingen per jaar nemen in de juiste richting. Onze infrastructuur is van ons. Onze jurisdictie is van ons. Onze koers is van ons.
